Consument en 2015: zorg om de zorg, angst voor terreur

Ondanks alle positieve berichten over het herstel van de economie en de verbetering van de koopkracht kijkt Nederland met de nodige bezorgdheid uit naar 2015. Dat blijkt uit 'Focus op 2015' van Trendbox.

Volgens het onderzoek van Trendbox is weliswaar 48% positief over het nieuwe jaar, tegen 15% negatief – maar begin 2014 waren de verwachtingen (53% positief, 8% negatief) meer optimistisch. 2014 werd het warmste jaar ooit gemeten, maar bij de consument eindigde de gevoelstemperatuur toch een stukje lager.

In het eindejaarsonderzoek, Focus op 2015, over de verwachtingen voor het nieuwe jaar  participeerde een landelijk representatieve steekproef van n=600 Nederlanders van 16 jaar en ouder.

Grote angst voor terroristische aanslagen
Het jaar 2014 begon met goud in Sochi, zilver op het Eurovisie Songfestival en brons in Brazilië. Volgens het onderzoek verbond de ramp met de MH17 het land maar joeg ook schrik aan. Zo ook Syrië, de terreur van IS, de aantrekkingskracht daarvan op Nederlandse jongeren, de deelname aan de missie in Irak. In Focus op 2015 verwacht 63% van de Nederlanders wereldwijd nieuwe terroristische aanslagen, tegen slechts 38% vorig jaar. Zo’n tweederde verwacht dit jaar dat méér delen van de wereld te maken krijgen met gewapende conflicten, twintig procent meer dan vorig jaar. En 53% voorziet grote problemen met Nederlandse jihadisten die uit Syrië terugkeren.  

Nog grotere zorgen om de zorg
Volgens het onderzoek verwacht 76% in 2015 grote problemen in de zorg voor ouderen en gehandicapten. De grote onzekerheid over de kwaliteit van de zorg, de sluiting van tehuizen, aangekondigde massaontslagen en de taakverschuiving naar gemeentes liggen daaraan ten grondslag. Één op de vijf Nederlanders heeft zelf al last van de ‘hervormingen’ in de zorg, één op de vier voelt dat bij iemand in de directe familiekring.

Bezuinigen met de kaasschaaf
Zes op de tien Nederlanders hebben in 2014 op enigerlei wijze bespaard op hun uitgaven zegt het onderzoek. Dat is eenderde meer dan de groep die zich dat eind vorig jaar had voorgenomen. Het jaar heeft hen dus negatief verrast, maar voor 2015 zegt zes op de tien te gaan bezuinigen. Dat wordt gespreid over veel verschillende posten die allemaal vaker genoemd worden dan vorig jaar: van uit (eten) gaan (35%) en grote uitgaven (31%) via vakantie en kleding/schoeisel (beide 31%) tot en met voeding/drank (26%) en meer. DNB voorspelde onlangs een groei van de binnenlandse consumptie, maar dat valt te betwijfelen. 2015 is voor de consument voorlopig een jaar van ‘eerst zien en dan geloven’.

Voeding en de P van Prijs
De consument omarmt het consuminderen weer méér na de afname van vorig jaar. 27% zegt dit in 2015 te gaan doen, tegen 20% vorig jaar. Tactieken die daarbij ook vaker dan vorig jaar gehanteerd gaan worden, zijn meer letten op prijs (van 43% naar 55%), minder weggooien (van 37% naar 43%), meer naar goedkope supermarkten (van 33% naar 42%) en vaker huismerken kopen (van 37% naar 42%). Biologisch, vegetarisch en fair trade groeien gestaag maar toch nog op een laag niveau door, hoe mooi de indexcijfers ook zijn. Daarnaast produceert één op de vijf Nederlanders al een deel(tje) van zijn eigen voedselbehoefte, terwijl nog eens zo’n 4 miljoen burgers dat graag zouden doen. Gebrek aan tijd, maar veel meer ruimte weerhoudt hen daar vooralsnog van – de behoefte aan (meer) zelfvoorzienendheid is evident.
 
Delen en ruilen
Het afgelopen jaar was er in de media veel aandacht voor de deel- en ruileconomie. Belangrijke reden daarvoor was dat de oorspronkelijke, vaak op idealen gestoelde deel- en ruilideeën zijn overgenomen door grote commerciële organisaties zoals Uber en Airbnb. Die media-aandacht herbergde dus ook de nodige kritiek. ‘Niet eerlijk’, want nieuwe aanbieders hoeven zich niet aan dezelfde regels te houden als hun klassieke concurrenten. ‘Niet meer idealistisch’, want idealen worden ingeruild voor transactie gericht zakendoen, vertelt ons het onderzoek.

De consument, die zich van de commotie overigens weinig aantrok, ging gewoon door met delen (van 19% naar 21%) en ruilen (van 18% naar 19%). Nog eens zo’n 35% toont de nodige interesse om in te stappen. De verwachting is dan ook dat de participatiegraad toeneemt, aldus het onderzoek van Trendbox.

Bron: Persbericht Trendbox, 8 januari 2015

Aanmelden Cloutoday